วิกฤตอุทกภัยครั้งใหญ่ใน อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา จากปรากฏการณ์ Rain Bomb ทำให้น้ำท่วมฉับพลัน สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อเมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้ สะท้อนปัญหาการจัดการภัยพิบัติและโครงสร้างการจัดการน้ำที่ต้องเร่งแก้ไข
มหา อุทกภัย ภาคใต้โดยเฉพาะที่ “อ. หาดใหญ่ จ.สงขลา” ที่เกิดจากปรากฏการณ์ Rain Bomb ทิ้งปริมาณน้ำฝนมากที่สุดในรอบสามศตวรรษลงมาบนเมืองที่เป็นแอ่งกระทะกลายเป็นอ่างรองรับน้ำชั่วข้ามคืน “ประชาชนหลายชีวิตต้องหนีตายขึ้นหลังคาบ้าน” เพื่อรอความช่วยเหลือที่ยากลำบากกันหลายวันแม้ตอนนี้ฝนหยุดตก “ระดับน้ำลดลงบางจุดแห้งสนิท” แต่ภาพที่ปรากฏตรงหน้าเผยให้เห็นความเสียหายราวกับเมืองถูกกวาดล้าง พื้นถนน อาคาร ร้านค้า บ้านเรือนจำนวนมากพังราบจนยากจะเชื่อว่านี่คือ “เมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้” ประชาชนบางส่วนต่างพากันวิ่งขออาหารและน้ำดื่มที่ต้องทนอดอาหารกันมาหลายวันทว่าเบื้องหลังความโกลาหลครั้งนี้ “สะท้อนปัญหาเชิงระบบบริหารจัดการ ภัยพิบัติ ” จนไม่ใช่เพียงภัยธรรมชาติแต่เป็นบททดสอบครั้งใหญ่ของโครงสร้างการจัดการน้ำ และบทบาทรัฐในการปกป้องเมืองเศรษฐกิจสำคัญภาคใต้นี้ ดร.
สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย มองว่าถ้าย้อนดูช่วงที่ผ่านมา “ภาคใต้มีฝนตกหนักจากอากาศแปรปรวน” โดยมวลความกดอากาศสูงจากแผ่นดินใหญ่แผ่ลงมาปกคลุม กดทับร่องความกดอากาศต่ำพาดผ่านจากภาคกลางลงสู่ภาคใต้ ทั้งยังมีลมตะวันออกเฉียงเหนือพัดแรงเข้ามา และช่วงนี้ก็ยังอยู่ในภาวะลานีญาส่งผลให้มีความชื้นสูงมากจนเกิดฝนตกหนัก ลักษณะแบบแช่นานกินพื้นที่กว้างที่เรียกว่า “Rain Bomb” ทำให้ปริมาณฝนมากใน 10 จังหวัดภาคใต้ ตั้งแต่วันที่ 19-22 พ.ย.2568 รวมสะสม 3 วัน ได้ถึง 595 มม. มากกว่าปี 2543 ปี 2553 สูงสุดอยู่ที่ 515 มม.ขณะที่บริเวณเขาคอหงส์ในวันที่ 22 พ.ย. ฝนตกก็หนักถึง 365 มม. ส่งผลให้มวลน้ำทุกสายไหลลงสู่คลองอู่ตะเภาล้นท่วมเมืองหาดใหญ่ด้วยภูมิประเทศ “เป็นแอ่งกระทะลาดเอียงสู่ทะเลสาบสงขลา” มีคลองอู่ตะเภาเป็นคลองสายหลักยาว 116 กม. มาจาก อ.สะเดา ผ่าน อ.หาดใหญ่ และคลอง ร.1 รับน้ำมาจากคลองอู่ตะเภาไหลจากทิศใต้ขึ้นไปทิศเหนือลงสู่ทะเลสาบสงขลา ส่วนน้ำจากเขาคอหงส์และ อ.จะนะก็ไหลลงสู่คลองหวะทิศตะวันออกต่อลงสู่คลองอู่ตะเภาเช่นกันทั้งยังมีน้ำจากเทือกเขานครศรีธรรมราชไหลลงคลองอู่ตะเภาผ่านพื้นที่ราบต่ำ อ.หาดใหญ่ ก่อนลงทะเลสาบสงขลา ดังนั้นจะเห็นได้ว่ามวลน้ำจากทุกทิศไหลลงสู่คลองอู่ตะเภาไหลผ่าน อ.หาดใหญ่ ซึ่งเป็นพื้นที่ราบต่ำก่อนลงทะเลสาบสงขลา เมื่อมีทั้งฝนตกหนักต่อเนื่องก็ทำให้น้ำสะสมนำไปสู่ปัญหาน้ำท่วมดังกล่าวนี้ “ปีนี้ฝนตกหนักที่สุดในรอบ 300 ปี และระดับน้ำท่วมใหญ่รุนแรงสุดในรอบ 25 ปี แต่สิ่งสำคัญคือระบบการบริหารจัดการน้ำทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร แม้แต่การพยากรณ์อากาศก็เป็นลักษณะกว้างๆในหลายพื้นที่จะมีฝนตกหนัก แต่ไม่ได้ระบุตำแหน่ง หรือความเสี่ยงแบบเจาะจงจนการบริหารจัดการในพื้นที่ขาดความพร้อม” ดร.สนธิ ว่าเช่นนี้เมื่อการพยากรณ์อากาศ “ไม่สามารถระบุจุดพื้นที่เสี่ยง” ย่อมส่งผลให้การบริหารจัดการในพื้นที่ขาดความพร้อม ไม่มีการสั่งการแจ้งเตือนล่วงหน้ากับหน่วยงานต่างๆ ในการเตรียมแผนรับมือได้ทันเวลาไม่ว่าจะเป็นแผนเตรียมการ แผนสื่อสาร แผนเผชิญเหตุ และแผนการอพยพคน ทำให้ไม่มีมาตรการรองรับที่ชัดเจน เพราะหลายฝ่ายคาดไม่ถึง “ฝน Rain Bomb จะตกต่อเนื่อง 6 วัน” เพราะคิดแค่สถานการณ์น่าจะเหมือนปีก่อนๆ ขณะที่ผู้ว่าฯ ดูแลกำกับการป้องกันภัย และบรรเทาสาธารณภัยจริง “แต่การอนุมัติงบช่วยเหลือทำได้เมื่อเกิดภัยพิบัติแล้ว” จึงจะดึงงบออกมาช่วยได้กลายเป็นขัดกับแนวทางปฏิบัติที่ควรเตรียมพร้อมก่อนเกิดเหตุโดยรัฐบาลกลางต้องส่งข้อมูลคำเตือนล่วงหน้า “สื่อสารความเสี่ยงในพื้นที่ที่จะเผชิญสถานการณ์” แต่ว่ากรณีคราวนี้กลับมีการประสานล่าช้า “การเตรียมการรับมือก็ไม่ทัน” ทำให้ผู้ว่าฯต้องประกาศอพยพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง 100% หลังน้ำท่วมแล้ว 5 วันนับแต่เมื่อมีการประกาศเป็นเขตภัยพิบัติอย่างเป็นทางการปัญหาอีกประการคือ “ระบบเตือนภัย” แม้หลายจังหวัดจะมีแผนรับมือ แต่การพยากรณ์อากาศไม่แม่นยำ ให้ข้อมูลเพียงว่า “จะมีฝนตกหนัก” โดยไม่ระบุปริมาณฝน หรือพื้นที่เสี่ยง จึงไม่ชัดเจนว่าฝนตกหนักเพียงใดเมื่อข้อมูลไม่ชัด “จังหวัดตั้งอยู่ภูมิภาคย่อมไม่รู้ล่วงหน้า” ต้องรอแจ้งเตือนจากส่วนกลางอย่างเช่น สทนช. ที่ควรลงพื้นที่ตั้งแต่เริ่มมีแนวโน้มฝนจะตกหนัก เพื่อวางแผนรับมือให้ทันเวลาด้วยซ้ำส่วนหลายคนตั้งข้อสังเกตว่า “ผู้ว่าฯย้ายมารับตำแหน่งใหม่นั้น” เรื่องนี้มีส่วนเกี่ยวข้องแน่นอนเพราะเมื่อผู้ว่าฯถูกย้ายมาหลายพื้นที่พร้อมกัน ทำให้หลายจังหวัดยังไม่ได้ปรับตัวหรือไม่อาจสร้างกระบวนการทำงานร่วมกันให้เข้าที่ได้ เมื่อเกิดเหตุการณ์ฝนตกหนักแบบ Rain Bomb ก็ทำให้การรับมือสะดุดจัดการได้ไม่ทันการณ์ สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญคือ “หาดใหญ่เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้” มีความเปราะบางด้านผังเมืองหนาแน่น และพื้นที่รับน้ำมีน้อย ส่งผลให้น้ำหลากระบายยากจนเกิดความเสียหายราวหมื่นล้านบาท ซึ่งคาดว่าสถานการณ์นี้น่าจะคลี่คลาย 7-10 วัน และอาจต้องใช้เวลาครึ่งเดือนน้ำจึงแห้งสนิทหากไม่มีฝนตกลงมาเพิ่มประการถัดมาเรื่องโครงสร้างการป้องกันน้ำท่วมหาดใหญ่ “ต้องยอมรับว่าล้มเหลว” เพราะที่ผ่านมาเมืองมักวางแผนออกแบบระบบระบายน้ำอ้างอิงเหตุการณ์ในอดีต เช่น ปี 2543 ปี 2553 แต่ว่าปี 2568 ฝนตกหนักมากกว่าที่เคยเกิดขึ้น ดังนั้นอนาคตต้องคำนวณ และออกแบบใหม่ หากฝนตกหนักแบบนี้ต้องมีระบายน้ำอย่างไรแม้ปัจจัยสภาพอากาศควบคุมไม่ได้ “สิ่งที่ควรปรับปรุงได้คือการบริหารจัดการของคน” ครั้งนี้ปัญหาหลักมาจากการไม่มีผู้รับผิดชอบในการสั่งการในพื้นที่ชัดเจน “จนการสั่งการก็ล่าช้าเกินไป” อีกทั้งการพยากรณ์ก็ยังไม่แม่นยำจนทำให้การเตรียมความพร้อมไม่ทันอย่างที่เห็น แล้วในส่วน “ผู้ว่าฯ” ก็สั่งการหน่วยงานได้ก็ต่อเมื่อประกาศเขตภัยพิบัติแล้ว แต่ว่าในช่วงก่อนเกิดเหตุยังไม่มีอำนาจเต็มที่จะสั่งการได้ครอบคลุมทุกหน่วยงาน จึงต้องพึ่งพาส่วนกลางส่งทีมลงพื้นที่ประสานงานเตรียมรับมือในพื้นที่เสี่ยง ซึ่งเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างของระบบบริหารจัดการภัยพิบัติในปัจจุบันจึงเสนอให้อำนาจแก่ “ผู้ว่าฯสั่งการได้ก่อนเกิดภัยพิบัติ” ครอบคลุมการเตือนภัย ป้องกันและเตรียมอพยพ โดยไม่ต้องแก้กฎหมายใช้อำนาจนายกฯสั่งให้เริ่มปฏิบัติได้เลยเมื่อมีสัญญาณเสี่ยงไม่ต้องรอน้ำท่วมก่อนฉะนั้นน้ำท่วมหาดใหญ่เมืองเศรษฐกิจปีนี้ “ไม่สามารถปล่อยให้เกิดปัญหาซ้ำได้” จำเป็นต้องจัดการและออกแบบระบบทั้งหมดใหม่ “ป้องกันน้ำท่วม” คงต้องเป็นการบ้านสำหรับผู้ที่รับผิดชอบต้องเพิ่มความสามารถในการรองรับ และการระบายน้ำให้มากกว่าที่เป็นอยู่...คลิกอ่านคอลัมน์ “สกู๊ปหน้า 1” เพิ่มเติม
อุทกภัย หาดใหญ่ Rain Bomb การจัดการภัยพิบัติ สภาพอากาศแปรปรวน
United States Latest News, United States Headlines
Similar News:You can also read news stories similar to this one that we have collected from other news sources.
จับตา Rain bomb ฝนสุดขั้วถล่ม กทม.เสี่ยงน้ำขังบางจุดปลัดกทม. หวั่น Rain bomb ฝนตกหนักทำน้ำขังบางจุด ขอความร่วมมือประชาชนไม่ทิ้งกากอาหารทำท่ออุดตัน มั่นใจน้ำไม่ท่วมกทม.ซ้ำรอยปี 54 กรมอุตุนิยมวิทยา ชี้ร่องมรสุมพาดผ่านกทม.โดนหางเลขพายุ เสี่ยงฝนตกหนักถึง 24 ก.ย. วันนี้ (18 ก.ย.2567) นางวันทนีย์ วัฒนะ ปลัดกรุงเทพมหานคร กล่าวถึงการแจ้งเตือนของกรมอุตุนิยมวิทยาเรื่องฝนตกหนักในพื้นที่ กทม.ว่า ทางกทม.
Read more »
'rain bomb' ทำน้ำท่วมเชียงใหม่ ดร.ธรณ์ แนะวงการศึกษาไทยสอนรับมือภัยพิบัติ“ดร.ธรณ์” ชี้ข้อมูลปริมาณน้ำฝนจากศูนย์อุตุ บ่งบอก rain bomb ทำให้เกิดน้ำท่วมเชียงใหม่ แนะวงการศึกษาไทยสอนรับมือภัยพิบัติ เหมือนประเทศญี่ปุ่น ไต้หวัน ที่เจอภัยพิบัติเป็นประจำ ย้ำไทยติด 1 ใน 10 ประเทศที่จะได้รับผลกระทบจากโลกร้อนมากที่สุด
Read more »
ฝน Rain bomb ถล่ม ยุติซ้อมใหญ่ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ครั้งที่ 2 หวั่นไม่ปลอดภัยฝน Rain bomb ถล่ม ยุติซ้อมใหญ่ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ครั้งที่ 2 หวั่นไม่ปลอดภัย ทร.
Read more »
น้ำท่วมไทยเกิดถี่ขึ้น 'อ.ธรณ์' ชี้ 'ชุมพร' พื้นที่บอบบางน่าห่วงสุด'อ.ธรณ์' ระบุภัยพิบัติจากสภาพอากาศวิปริตสุดขีดยังไม่ลดน้อยลง โดยเฉพาะ rain bomb ที่ถล่มตั้งแต่เหนือจรดใต้ ไทยเกิดถี่ขึ้นเรื่อยๆ ชี้ จ.ชุมพร ประตูสู่ภาคใต้เป็นพื้นที่บอบบางที่น่าห่วงที่สุด วันนี้ (15 ธ.ค.
Read more »
วิกฤติน้ำท่วมซ้ำซากในกรุงเทพฯ: ปัญหาและแนวทางแก้ไขกรุงเทพมหานครยังคงเผชิญกับความท้าทายจากปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก อันเป็นผลมาจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป โดยมีทั้งปัจจัยน้ำเหนือ น้ำทะเลหนุน และฝนตกหนัก (Rain Bomb) ที่ส่งผลกระทบต่อระบบระบายน้ำและสร้างความเสียหายต่อประชาชนและเศรษฐกิจของเมือง ในบทความนี้จะเจาะลึกถึงสาเหตุ ปัญหา และแนวทางแก้ไขที่กรุงเทพมหานครกำลังดำเนินการ
Read more »
เจาะลึก 'Rain Bomb' ระเบิดฝนถล่มหาดใหญ่: คืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร?ทำความเข้าใจปรากฏการณ์ 'Rain Bomb' หรือ 'ระเบิดฝน' ที่ทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันในหาดใหญ่ พร้อมไขข้อสงสัยสาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
Read more »