'ตายหรือยัง?' แอปสุดฮิตในจีน สวัสดีวันจันทร์แบบคนรุ่นใหม่ รับสังคมคนโสดพุ่ง ขอเครื่องมือช่วยเช็กชื่อว่า ยัง(มีชีวิต)อยู่ไหม?
จีนบันทึกสถิติประชากรลดลงติดต่อกันเป็นปีที่สามในปี 2024 และในปี 2023 จีนได้เสียตำแหน่งประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลกให้แก่ประเทศอินเดีย ผู้สูงอายุจำนวนมากอาศัยอยู่ตามลำพังในขณะที่มีคนรุ่นใหม่คอยดูแลน้อยลง โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทซึ่งประชากรวัยทำงานส่วนใหญ่ได้ย้ายถิ่นฐานเข้าไปอยู่ในเมืองใหญ่ ในขณะเดียวกัน คนรุ่นใหม่จำนวนมากขึ้นเลือกที่จะเป็นโสดและอยู่คนเดียว หรือแต่งงานช้าลงและมีลูกน้อยลง ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติจีนระบุว่า สัดส่วนครัวเรือนที่อยู่อาศัยคนเดียวในจีนพุ่งสูงขึ้นเป็น 19.
5% ในปี 2024 เมื่อเทียบกับ 7.8% เมื่อสองทศวรรษก่อน Lyu หนึ่งในสามผู้ร่วมสร้างแอปดังกล่าว เปิดเผยกับสื่อท้องถิ่นว่า กลุ่มเป้าหมายของแอป คือ คนรุ่นใหม่ที่ใช้ชีวิตคนเดียวในเมืองใหญ่ โดยเฉพาะผู้หญิงอายุประมาณ 25 ปี "คนกลุ่มนี้มักจะรู้สึกโดดเดี่ยวอย่างรุนแรงเนื่องจากขาดผู้ที่จะพูดคุยด้วย... ประกอบกับความกังวลเกี่ยวกับเหตุการณ์ไม่คาดฝันที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่มีใครล่วงรู้" Lyu กล่าวจากสถาบัน Max Planck เพื่อมานุษยวิทยาสังคม กล่าวว่า คนหนุ่มสาวชาวจีนถูกเลี้ยงดูมาให้เชื่อว่าหากมุ่งมั่นเดินตามเป้าหมายเพียงอย่างเดียวจะประสบความสำเร็จ แต่ทัศนคตินี้กลับถูกทำลายลงด้วยเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและโอกาสในการทำงานที่ลดน้อยลง การสมัครใช้แอปนี้เป็นวิธีการแสดงออกถึง "ความมองโลกในแง่ร้ายอย่างเงียบๆ" คล้ายกับกระแสอื่นๆ ที่แพร่หลายในหมู่คนรุ่นใหม่ เช่น เทรนด์ "ถั่งผิง" หรือการนอนราบ และ “ป่ายล่าน” หรือปล่อยให้มันเน่าเฟะ ที่คนรุ่นใหม่ยอมแพ้โชคชะตา และปล่อยให้ชีวิตเน่าไปเสียดีกว่า ซึ่งล้วนสื่อถึงการหยุดดิ้นรนเมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่สิ้นหวัง"เมื่อพวกเขาดาวน์โหลดแอปนี้ มองว่ามันเป็นเหมือนงานศิลปะการจัดวางเชิงสัญลักษณ์ ของกลุ่มคน ในความเป็นจริงแล้ว พวกเขากำลังแสดงถึงความสับสนและความวิตกกังวลบางอย่าง" Xiang กล่าว อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์หลายคนมองว่าแอปนี้อาจมีประโยชน์ในเชิงปฏิบัติมากกว่าสำหรับผู้สูงอายุ แม้ว่าผู้สูงอายุที่อยู่ห่างไกลในชนบทอาจจะใช้งานได้ยากก็ตาม Yeung จาก NUS เสริมว่า แอปนี้และแอปที่คล้ายคลึงกัน จะมีความสำคัญมากขึ้นเมื่อประชากรในจีนและประเทศอื่นๆ เข้าสู่สังคมสูงวัย "การอยู่คนเดียวไม่ได้หมายความว่าคนต้องเหงาเสมอไป แต่มีความเสี่ยงที่จะถูกตัดขาดจากสังคม ดังนั้นจึงจำเป็นต้องส่งเสริมให้ผู้คนเชื่อมต่อและมีส่วนร่วมกับชุมชน" นักวิจารณ์ท้องถิ่นชื่นชมแอปนี้ แต่ตั้งคำถามเกี่ยวกับการใช้คำว่า "ตาย" ในชื่อภาษาจีน โดยใน App Store นอกประเทศจีน แอปนี้จดทะเบียนในชื่อ "Demumu" ทั้งนี้ มีความเห็นจาก Hu Xijin คอลัมนิสต์สายชาตินิยมที่ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับชื่อแอปว่า ถ้าเปลี่ยนชื่อเป็น 'ยังอยู่ไหม?' จะช่วยให้กำลังใจทางจิตใจแก่ผู้สูงอายุที่ใช้งานได้มากกว่าไหมนั้น คำตอบจาก Lyu ผู้สร้างแอป ให้เหตุผลของการตั้งชื่อ “ตายหรือยัง” ว่า เพราะอยากให้มันทำหน้าที่เป็นเครื่องเตือนใจให้พวกเราเห็น “คุณค่าของปัจจุบัน” ต่างหาก
สังคมคนโสด สื่อ เลอ เมอ แอป ตายหรือยัง