นักวิชาการชี้แนวโน้มสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ทยอยยุบตัวจากปัจจัยหลายประการ พร้อมเสนอแนะแนวทางแก้ไขโดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการกำกับดูแลจากภาครัฐเพื่อสร้างความเชื่อมั่นและเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ
10 แห่งในช่วงเวลาที่ผ่านมา ว่า มีความเป็นไปได้ที่ สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ อื่น ซึ่งปัจจุบันเหลืออยู่ทั้งหมด 3,839 แห่ง จะยุบเลิกเป็นโดมิโน เพราะปัจจัยขอความตื่นตระหนก หรือรู้สึกว่าไม่คุ้มค่าจนไม่ส่งเงินต่อ รวมถึงประสิทธิภาพและ ความโปร่งใส ใน การบริหารจัดการ กองทุนหรือเงินของสมาชิก และโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนแปลงไปจากอัตราเด็กเกิดน้อย และการก้าวเข้าสู่อย่างสมบูรณ์ อย่างไรก็ดีตนเชื่อว่าหาก สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ อยู่ต่อไปได้จะเป็นผลดีต่อการจัดสวัสดิการชุมชนให้กับประชาชนที่ตกหล่อนจากสวัสดิการที่ซื้อด้วยเงินของตนเองหรือสวัสดิการที่รัฐบริการ ดังนั้นควรปรับรูปแบบ การบริหารจัดการ ให้สอดรับกับสภาพสังคมและความเป็นจริง และทำให้โปร่งใส มีประสิทธิภาพ รศ.
ดร.อัจฉรา กล่าวต่อว่าสิ่งที่จะช่วยสร้างความเชื่อมั่น เพิ่มประสิทธิภาพและความโปร่งใสของสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ มีอย่างน้อย 2 ประเด็น คือ 1. ภาครัฐต้องตั้งองค์กรอิสระ เพื่อกำกับควบคุมการบริหารจัดการสมาคมให้มีมาตรฐาน และมีธรรมมาภิบาล ผ่านการออกกฎหมาย หรือประกาศ กำหนด ที่เหมือนกับกรณีของประกันชีวิตที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย โดยองค์กรอิสระดังกล่าวต้องตรวจวัดสถานะและประสิทธิภาพการบริหารกองทุน หรือสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ พร้อมกับเปิดเผยข้อมูล เพื่อให้สมาชิกได้รับรู้สถานะของกองทุน หรือคนที่จะเข้ามาเป็นสมาชิกได้มีความมั่นใจ รวมถึงหากมีระดับที่น่าเป็นห่วงก็มีการแนะนำในการดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมาย และมีประสิทธิภาพมากขึ้น เหมือนกับบริษัทประกันที่มีระดับ A หรือระดับ AAนักวิชาการมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวต่อว่า 2. รัฐควรสนับสนุนให้เกิดการสร้างเครือข่ายระหว่างสมาคม หรือกองทุนในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการประสานงานทรัพยากรกับเครือข่ายเพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และช่วยเพิ่มกลไกตรวจสอบและถ่วงดุลระหว่างกัน “สำหรับสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ที่มีการสั่งยุบเลิกไป 10 แห่งตามข่าวนั้น ตามกฎหมายแล้วตัวเงินสามารถคืนให้กับสมาชิกได้ แต่ไม่ใช่ในรูปแบบการเฉลี่ยจ่ายให้ แต่จะเป็นการโอนให้กับสมาคม หรือกองทุนอื่นๆ เพื่อให้ดำเนินการต่อแทน แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่สมาคมที่เป็นสมาชิกด้วยว่ามีการเก็บเงินแบบไหน เช่น เก็บเงินเฉพาะเมื่อมีผู้เสียชีวิตเป็นรายครั้งแบบไม่มีการกันเงินเอาไว้ กรณีนี้จะไม่สามารถรับเงินคืนได้ แต่ยังสามารถไปสมัครเป็นสมาชิกอื่นๆ ได้อยู่” รศ. ดร.อัจฉรา กล่าว
สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ การยุบเลิก การบริหารจัดการ ภาครัฐ ความโปร่งใส